2026-2027’de 5. sınıf matematik 1. dönem 1. yazılısı, MEB’in yayımladığı tabloya göre yalnızca Geometrik Şekiller temasından yapılıyor: temel çizimler, açı ölçme, doğruların oluşturduğu açılar, çokgenler ve çember. Tabloda 5 senaryo var ve her senaryoda 6-7 açık uçlu soru bulunuyor.
İlkokuldan test çözmeye alışmış öğrenciler için bu sınav bir ilk: cetvel, gönye, açıölçer ve pergel kullanıp çizim yapmak ve açıklama yazmak gerekiyor.
Sınavın kapsamı: senaryolara göre soru dağılımı
| Kazanım | S1 | S2 | S3 | S4 | S5 |
|---|---|---|---|---|---|
| MAT.5.3.1 Temel çizimlerde araç kullanma | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| MAT.5.3.2 Temel çizimlere dayalı deneyimleri açıklama | 1 | 1 | – | 1 | 1 |
| MAT.5.3.3 Açıları araçla ölçme | 1 | 1 | 2 | 2 | 2 |
| MAT.5.3.4 İki veya üç doğrunun oluşturduğu açılar | 1 | 1 | 2 | 1 | 2 |
| MAT.5.3.5 Çokgenleri kapalı şekiller olarak yorumlama | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| MAT.5.3.6 Çokgenlerin özellikleri | 1 | 2 | 1 | – | – |
| MAT.5.3.7 Kesişen çemberlerle üçgen inşası | 1 | – | – | – | – |
| Toplam | 7 | 7 | 7 | 6 | 7 |
Kaynak: MEB ÖDSGM 2026-2027 1. dönem konu-soru dağılım tabloları.
Açı ölçme ve açılar (5.3.3 ve 5.3.4) birlikte her senaryoda 2 ile 4 soru arasında. Çalışmaya buradan başlamak en verimli yol.
Örnek sorular (8 soru)
Soru 1. Cetvel kullanarak 6 cm uzunluğunda bir AB doğru parçası çiziniz. Ardından A noktasından geçen ve AB doğru parçasına dik olan bir doğru çiziniz. Hangi araçları, hangi sırayla kullandığınızı yazınız.
Soru 2. Doğru, ışın ve doğru parçası arasındaki farkları açıklayınız. Her biri için günlük hayattan bir örnek veriniz.
Soru 3. Açıölçerle bir açıyı ölçmenin adımlarını sıralayınız.
Soru 4. Bir öğrenci, açıölçerin iç ölçeğinde 50° okunması gereken bir açıyı dış ölçekten okuyor. Öğrenci açının ölçüsünü kaç derece yazar? Bu hatayı fark etmek için ne yapabilir?
Soru 5. İki doğru bir noktada kesişiyor ve oluşan açılardan birinin ölçüsü 65°. Diğer üç açının ölçülerini bulunuz ve nasıl bulduğunuzu açıklayınız.
Soru 6. Üçgen, daire, beşgen ve uçları birleşmeyen zikzak bir çizgiden hangileri çokgendir? Her biri için nedenini yazınız.
Soru 7. Düzgün çokgen ne demektir? Kare ve dikdörtgenden hangisi her zaman düzgün çokgendir? Açıklayınız.
Soru 8. Aralarındaki mesafe 5 cm olan A ve B noktaları veriliyor. Pergel ile merkezi A, yarıçapı 5 cm olan bir çember ve merkezi B, yarıçapı 5 cm olan başka bir çember çiziliyor. Çemberlerin kesiştiği noktalardan biri C olsun. ABC üçgeninin kenar uzunlukları hakkında ne söyleyebilirsiniz?
Cevap anahtarı ve çözümler
Cevap 1. Cetvelin 0 çizgisini A noktasına koyup 6’ya kadar çizgi çekilir ve uç B olarak işaretlenir. Dik doğru için gönye (ya da açıölçer) kullanılır: gönyenin dik köşesi A’ya, bir kenarı AB üzerine yerleştirilir, diğer kenar boyunca çizilir. Araçlar: önce cetvel, sonra gönye. Açıölçer kullanıldıysa merkez A’ya konur ve 90° işaretlenir.
Cevap 2.
- Doğru: İki yönde sonsuza uzar, başı ve sonu yoktur. Örnek: uzayıp giden bir yol çizgisini hayal etmek.
- Işın: Bir başlangıç noktası vardır, tek yönde sonsuza uzar. Örnek: el fenerinden çıkan ışık.
- Doğru parçası: İki ucu da bellidir, uzunluğu ölçülebilir. Örnek: bir cetvelin kenarı.
Cevap 3. (1) Açıölçerin merkezini açının köşesine koy. (2) Sıfır çizgisini açının bir kolu üzerine hizala. (3) Diğer kolun geçtiği yeri, sıfırdan başlayan ölçekten oku.
Cevap 4. Öğrenci 130° yazar, çünkü iç ve dış ölçekler toplamı 180°‘dir (180 − 50 = 130). Fark etmek için önce açının dar mı geniş mi olduğuna bakılır: dar bir açı 90°‘den küçük olmalıdır. 130° çıkıyorsa yanlış ölçek okunmuştur.
Cevap 5. Kesişen iki doğruda karşılıklı (ters) açılar eşittir, yan yana iki açının toplamı 180°‘dir. 65°‘nin karşısındaki açı 65°; yanındaki iki açı 180 − 65 = 115° ve 115°. (Kontrol: 65 + 115 + 65 + 115 = 360.)
Cevap 6. Üçgen ve beşgen çokgendir: doğru parçalarından oluşan kapalı şekillerdir. Daire çokgen değildir: sınırı eğridir, doğru parçalarından oluşmaz. Zikzak çizgi çokgen değildir: uçları birleşmediği için kapalı değildir.
Cevap 7. Bütün kenarları eşit uzunlukta ve bütün iç açıları eşit ölçüde olan çokgene düzgün çokgen denir. Kare her zaman düzgün çokgendir (dört kenar eşit, dört açı 90°). Dikdörtgenin açıları eşittir ama kenarları eşit olmak zorunda değildir; bu yüzden her dikdörtgen düzgün çokgen değildir.
Cevap 8. C, A merkezli çemberin üzerinde olduğu için AC = 5 cm (yarıçap). C, B merkezli çemberin de üzerinde olduğu için BC = 5 cm. AB zaten 5 cm. Üç kenar eşit: ABC bir eşkenar üçgendir.
Konu özeti: sınavdan önce bilinmesi gerekenler
| Kavram | Hatırlatma |
|---|---|
| Açı türleri | Dar (0°-90°), dik (90°), geniş (90°-180°), doğru açı (180°) |
| Kesişen iki doğru | Karşılıklı açılar eşit, yan yana açıların toplamı 180° |
| Çokgen | Doğru parçalarından oluşan kapalı şekil; kenar sayısı = köşe sayısı = iç açı sayısı |
| Düzgün çokgen | Bütün kenarları ve bütün açıları eşit |
| Çember | Merkezden eşit uzaklıktaki noktalar; çap = 2 × yarıçap |
| Araçlar | Cetvel (uzunluk), gönye (dik açı), açıölçer (açı), pergel (çember) |
Sınava 3 hafta: velilere öneriler
- Malzeme kontrolü: Cetvel, gönye, açıölçer ve pergel çantada olsun. Sınavda eksik araç, bilinen soruyu çözdürmez.
- Evde ölçüm alıştırması: Kitap köşesi (dik açı), açık bir kapı, makasın iki kolu… Evdeki açıları açıölçerle ölçtürmek, yanlış ölçek hatasını en hızlı düzelten alıştırma.
- “Neden?” diye sorun: Soru 6 ve 7’deki gibi açıklama isteyen sorularda öğrenciler cevabı bilip gerekçeyi yazmıyor. Çocuğunuza her cevabın sonuna “çünkü…” diye bir cümle eklemesini hatırlatın.
- Senaryoyu öğrenin: Öğretmenin duyurduğu senaryo numarasına yukarıdaki tablodan bakın ve 2 soru gelen kazanımlara ağırlık verin.
2. yazılıda ne var?
1. dönem 2. yazılı genellikle Aralık sonu – Ocak başında yapılıyor. Kapsamda çokgenler ve çemberin son kazanımları (5.3.5–5.3.7), çok basamaklı doğal sayılar (5.1.1), doğal sayılarla dört işlem problemleri (5.1.2) ve dikdörtgenin çevre ve alanı (5.4.1–5.4.2) var. Senaryoya göre 6-8 soru soruluyor; dört işlem problemleri her senaryoda 2 soru.
5. sınıfın yıl boyunca konu sırasını 5. sınıf matematik konuları yazısında bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
5. sınıf matematik 1. yazılı hangi konulardan?
MEB'in 2026-2027 konu-soru dağılım tablosuna göre 5. sınıf 1. dönem 1. matematik yazılısı yalnızca Geometrik Şekiller temasından oluşur: temel geometrik çizimler ve inşalar, açı ölçme, iki veya üç doğrunun oluşturduğu açılar, çokgenler ve çember.
5. sınıf 1. yazılıda kaç soru var?
Tabloda 5 senaryo var; 4 senaryoda 7, bir senaryoda 6 soru bulunuyor. Sorular açık uçlu veya kısa cevaplıdır. Okuldaki matematik öğretmenleri senaryolardan birini seçip öğrencilere duyurur.
5. sınıf 1. yazılıda test sorusu var mı?
Hayır. Ortak yazılı sınavlarda çoktan seçmeli, eşleştirme ve doğru-yanlış soruları kullanılmaz. Öğrenci çizimini yapar, ölçümünü ya da çözümünü yazar.
5. sınıf matematik 2. yazılı hangi konulardan?
2026-2027 tablosuna göre 1. dönem 2. yazılı; çokgenler ve çemberin son kazanımları, çok basamaklı doğal sayılar ve basamak çözümleme, doğal sayılarla dört işlem problemleri ve dikdörtgenin çevre uzunluğu ile alanını kapsar. Senaryoya göre 6-8 soru vardır.